De belangrijkste vragen omtrent de staking op 5 oktober

Er is door de actiegroep PO-Front een tweede protest aangekondigd op 5 oktober, waarin de actiegroep zich wederom inzet voor leraren die een (te) hoge werkdruk ervaren door het lerarentekort en een eerlijker salaris willen. Via de VBS Helpdesk kregen wij een aantal belangrijk vragen binnen die wij voor u beantwoorden:

Q: Mag iedereen staken? Hoe gaat dit in z’n werk?
A: Alle leraren hebben het recht om te staken, deze beslissing moet iedereen zelf maken. Het is voor de school prettig om op tijd te weten welke leraren wel en niet gaan staken, inventariseer dit dus op tijd. Het is aan te raden om als bestuur te communiceren of zij wel of niet achter de staking staat. Op die manier voelt iedereen zich vrij om wel/niet te mee te doen met de protestactie.

Q: Mag/moet de school dicht tijdens de protestactie?
A: Als alle leerkrachten van de school besluiten te staken, kan de school niet open. Het schoolbestuur kan hier niets aan doen, dit is simpelweg overmacht. Als een aantal leerkrachten staakt, mogen hun taken niet vervangen worden door uitzendkrachten: dit ondermijnt het recht op staken. Voor leraren die wel willen werken, maar hun gebruikelijke werkzaamheden (lesgeven) niet kunnen uitvoeren, kan vervangend werk op school worden gezocht.

Q: Moet de school leerlingen opvangen, en zo ja: hoe?
A: Er wordt door juristen verschillend gedacht over de zorgplicht van leerlingen tijdens een staking, maar het ministerie van OCW gaat uit van een opvangplicht. Hoewel u als schoolbestuur er vanuit mag gaan dat ouders zich daadwerkelijk inzetten voor de opvang van hun kind, is het verstandig om een noodoplossing achter de hand te hebben. Zo kunt u bijvoorbeeld een beroep doen op de leraren die wel willen werken tijdens de staking en onderzoeken of zij deze groep leerlingen kunnen opvangen. Ook kan er uitgeweken worden naar een externe buitenschoolse opvang. De kosten hiervoor zijn in principe voor de ouders; zij moeten hier wel tijdig van op de hoogte worden gebracht.

Q: Moet het salaris van stakende leerkrachten doorbetaald worden?
A: Het salaris van stakende leerkrachten hoeft niet doorbetaald te worden. In de Wet op het Primair Onderwijs (WPO) staat dat de bekostiging moet worden besteed aan goed onderwijs. Het doorbetalen van stakende leraren valt hier over het algemeen gezien niet onder, vandaar dat doorbetaling geen vereiste is. Echter heeft de staatssecretaris in de Tweede Kamer gezegd dat staken ‘een zaak tussen werkgever en werknemer’ is: het is dus niet geheel duidelijk of het doorbetalen van salaris tijdens een staking is toegestaan. Besluit u als werkgever het salaris van stakende medewerkers in te houden, dient u op 5 oktober bij te houden welke medewerkers wel en niet staken. Medewerkers die staken en waarvan het salaris niet doorbetaald wordt, kunnen een vergoeding uit de stakingskas krijgen. Van medewerkers die wel wíllen werken, maar niet kúnnen werken (omdat de school dicht is en er ook geen vervangende werkzaamheden geregeld kunnen worden) mag ook het salaris worden ingehouden.


Nienke Daniels, senior adviseur, VBS Helpdesk
06 53 57 33 93
ndaniels@vbs.nl