Blog: Ook u kunt succesvol lobbyen

Op 21 maart a.s. vinden de gemeenteraadsverkiezingen plaats. Een dag later weet u welke politieke partijen binnen uw gemeente de coalitie gaan vormen en wat dat betekent voor het onderwijsbeleid. Is het nieuwe lokale onderwijsbeleid een kwestie van afwachten? Nee! Al kunt u alleen geen bergen verzetten, onderschat het belang van een sterke lobby niet. Zeker nu gemeenten steeds meer ruimte krijgen om het onderwijsbeleid in te vullen, is het belangrijk de belangen van uw school en die van het onderwijs binnen uw gemeente meer op de kaart te zetten.

Plan van aanpak
Succesvol lobbyen, hoe pakt u dat aan? Op een VBS-bijeenkomst over Lokale Belangenbehartiging kwam naar voren dat lobbyen een vak apart is, maar ook dat iedereen een lobbyist is. Er bestaat namelijk geen blauwdruk voor een succesvolle lobby. Wel geldt dat wanneer u goed nadenkt over wat u met de lobby wilt bereiken, hoe u dat gaat doen en vervolgens het plan systematisch en professioneel uitvoert, u heel ver kunt komen.

Timing is cruciaal
Begin dus met een krachtige lobbyboodschap. Denk daarbij aan de speerpunten die u de komende vier jaar wilt bereiken. Dit kan bijvoorbeeld de realisatie van een project, meer bestuurlijk overleg of gesprekken over de peutervoorzieningen zijn. De lobbyboodschap moet realistisch en goed te begrijpen zijn. Houd de boodschap ook beknopt en zorg dat deze aanspreekt.

Is de lobbyboodschap eenmaal geformuleerd, dan gaat het erom deze op de beste manier voor het voetlicht te brengen. Houd hiervoor het besluitvormingsproces binnen uw gemeente in de gaten. Hierin zijn grofweg vier stappen te onderscheiden: voorbereiding, formulering, uitvoering en evaluatie. Wilt u beïnvloeden, zorg dat u aan het begin van dit proces betrokken wordt en niet pas aan het eind. Tegelijk is lobbyen ook een continu proces. Beïnvloeden kan op ieder moment door onderwerpen te agenderen bij wethouders en raadsleden, input aan te leveren bij ambtenaren, deel te nemen aan inspraakavonden, burgerinitiatieven te starten of de media op te zoeken.

Kansrijke trends
De collegeonderhandelingen zijn uitermate geschikt voor een goede lobby, mede omdat dan de Lokaal Educatieve Agenda (LEA) wordt ingevuld. Leg vast hoe de LEA er volgens u (en uw samenwerkingspartners) uit moet zien. Voor de coalitiepartijen in de gemeente is het dan moeilijk om daarin niet mee te gaan. Verder liggen er kansen bij de herverdeling van onderwijsachterstandsgelden. Deze gelden komen waarschijnlijk beschikbaar voor meer gemeenten. Door tijdig daarop in te spelen, kunt u invloed uitoefenen op de besteding. Dat laatste geldt ook voor actuele thema’s als de doordecentralisatie van onderwijshuisvesting en het verduurzamen van schoolgebouwen.

Maak vrienden
Nog een tip die tijdens de bijeenkomst naar voren kwam: lobbyen is vrienden maken. Bedenk waarmee u sympathie wekt, want mensen moeten u iets gunnen. Zorg dat argumenten en cijfers overtuigend en juist zijn. Het is een doodzonde als deze niet kloppen. Vrienden maken doet u verder door samen te werken, goed te luisteren, te denken in ‘win win’ en door compromissen te sluiten.

Nu eerst stemmen op 21 maart en daarna via lokale belangenbehartiging aan de slag met het gemeentelijke onderwijsbeleid. Succes!

Edward Moolenburgh, emoolenburgh@vbs.nl